MIGRATION and MIGRANTS

In the developed countries as America, England and Germany there are many refugees or migrants who goes these countries to find a job. They aim to have a good job and good life. They dream about having a high quality of life in these countries. However, nothing is as easy as they think.

In the film, there is a agency that is established by a two women. On of the women has no job because she tried to have her right against to harrasment of her boss. Thus, she wanted to have her own job to find a job for migrants. She does everything as legal ways. There was a man from Iraq, he had no visa so she said to him, “no papers, no work.” After, these things she tried to help them with giving false papers as madeup and fake passaports. The jobs that, immigrants were very dangerous. So, there were many accidents for workers.

These kinds of workers do not have health insurance and even visa and permission for work. There is some citizenships who have their rights can use them for earning money. This is the issue. And also, the woman has problem. She had harrasment and after that she has fired from her job. This is another problem in the film. Problems have been occured because of the other problems. It is kind of a building whose base is not well-shaped.

In this film, there is an Iraqian man and his family. They came to London as a refugee but they have not got English citizenship yet. They leave their homeland because they were selling a wrong type of books that critisise the government. They tried to escape from bad situation at their land however they also faced with bad situations in their new land.

Migrations and having citizenship are problematic issues. Refugees or asylum seeker are noncitizens in the country. These kind of people do not have any legal papers. Thus, finding job for these people before having formal citizenship or permission for work as a refugee, is not a legal attitude. However, in the capitalist system some people who love money can use them.

To sum up, every issues have connection with other issues. Every result of problems have close connection with the causes of other problems. Having a job without permission is an outcome of the other problems. Capitalistic order can be the cause of the many problems. According to reports of World Bank, the half of the world population, nearly 3 billion people live with less than 2 $ and 1,5 billion people live with less then 1$. Consequently, the main and significant cause of the inequality of expenditure is Capitalist System. Thus, the citizens do not share their limited incomes with the migrants. The legal citizens have concerns about sharing the income with migrants and this concerns make them to think that everything will go worse if they share the money with them. Thus, they behave against the migrants which is the cause of the discrimination. On the other hand, from the side of migrants, this is the cause of not being integrated to the new country as migrant. Everything follows each other as an issue. It seems as steps of ladder.

RESOURCES

Kapitalizm ve Açlık, Retrieved from http://www.marksist.com/GUN/KapitalizmVeAclik.htm

Goge bakma duragi'nda otobus bekliyorum.

Duraktayim. Bekliyorum. Yanimda bekleyen yasli teyze laf atsa da, konussak diye cok bekledim. Fazla soguk ve resmi gorunumlu. Ben de fazla gulumsuyorum, birileriyle konusmaya ihtiyacimin oldugunu bu kadar belli etmesen iyi olurdu aslinda. Ama, yapamiyorum. Konusmazsam cildiricak gibi oluyorum. Evde surekli annem ve babamla konusmama, onlardan arta kalan vakitte arkadaslarimla telefon, facebook vs. Den konusmama ragmen, tonla anlatacak seyim var. İste bu yuzden yazmak istiyorum. Bazen her seyi yazmak istiyorum. Okuduklarimi, izlediklerimi, hissettiklerimi, duyduklarimi ve gorduklerimi... Demis ya yazar, "yazmasam deli olacaktim." ben de "delirmemek icin yaziyorum." demek istiyorum, sonra da yazdiklarimi dusununce vazgeciyorum.
İyisi mi ben bir yerlere birileri ile gidip cay icip sohbet falan edeyim.

Kucuk mucizeler dukkani

Bugun, otobus beklerken ilk defa kitap otomatindan kitap aldim. Acikcasi bu durum cok hosuma gitti. Otomat dedigin benim gozumde sadece yiyecek ve icecek veren bir makine idi, cunku. Artik, duzenli diyet ve spor yapan bir insan oldugumu da dusunursek otomatlara yaklasmiyordum ta ki bu otomati gorene kadar.
Otomattaki cogu kitabi inceledim ve aralarindan adi tanidik oldugu icin " kucuk mucizeler dukkani" ni sectim. Gecen hafta cok yakin bir arkadasimls bu kitaptan bahsetmistik. Arkadasim bunun seri oldugundan bahsetti ve beraber kitap baktigimiz yerde ikinci ya da ucuncu kitabini gosterdi. Ve ekledi, "serinin ilk kitabini bulursam, bu seriye baslayacagim." biraz da bunun etkisiyle olsa gerek bu kitap cok ilgimi cekti. Okuduktan sonra arkadasima vermeyi planlayaeak, yariladim kitabi.
Birbiriyle hicbir ortak yani olmayan fort kadinin bir tuhafiye dukkaninda orgu kursu sayesinde kaynasmalarini anlatan bir kitap. Amerikan dizisiymis gibi geldi bana, okurken. Acikcasi, okurken cok sikildim. Ancak, gece yolculugunun verdigi yorgunluk ve uykusuzluk halindeyken cok rahat okundugu icin ve vakit gecirmeme yardimci oldugu icin soluksuz okudum.
Kitabin sonlarina gelmistim ki, otobusum geldi. Yanim bos oldugu icib kitabi yanima koydum ve uykuya daldim ta ki, zonguldak yolunda oldugumu anlayana kadar. Telasla indim, muavin beni unutmus cunku eregli terminalinde inecek tek yolcu varmis, o da benmisim. Paldir kuldur otobusten inerken muavine cikismskka beraber kitabi unuttugumun fatkina bile varmamisim. Eve gelince muavine set cikisimi dusunup, pisman olurken aklima bugun "haydi mutlu olalim, mutlu edelim, mucizemizi yaratalim." temali bir kitap okudugumu animsadim. Ardindan da, onu arkadasima vermeyi planladigimi... Sonra da, unuttugumu onu otobuste...
Kitabin sonunu tahmin edebildigim icin son sayfasina kadar okuyamadigina uzulmedim, elbet. Ama, okusaydim iyi olurdu, zira bir kitabi sevmesem bile yarim birakmayi sevmem. Demem o ki, ben onu arkadasima verecektim. En kotusu de arkadasima, "merak ettigin kitap var ya, o ben de var. Bir gun gel goruselim, sana kitabi vereyim." demis bulundum.
O degil de, benim mucizem de zonguldak yoluna girmis olan otobusde uyurken bir anda uyanmami saglayan mesaj oldu. Yoksa, bir geceyi daha evimden uzakta gecirmek zorunda kalabilirdim.
Hayat guzel, hayat mucizelerle guzel.

feminist point of view of Pride and Prejudice

Jane Austen has written her stories in a traditional way due to be read by many readers. However,
that makes her to write in a defined way and particular topics as marriage and being a woman in
that society in England. Jane Austen tries to give the truths of the socity for the readers of her
novels. In 19th century, the novel readers are mostly women and they prefer to read the stories
that is from their lives. Thus, Pride and Prejudice is very important novel for looking the position of
women in the society.
The thema of the Pride and Prejudice women, their love relations, their marriages, their social
status in the society, their thoughts about marriage and their drahomas and family status. In the
novel, the female characters are Elizabeth, her sisters, her best friend who is called Charlotte, her
mother and her aunt. The female characters can be analyzed by looking at their status and
thoughts about marriage.
Firstly, I will mention about their thoughts about marriage. The family of Benet is landed gentry
and they do not have any son. Thus, their daughters do not own any property. For these girls, the
best way to own a house to get marry with a rich man. Their mother always tries to find a good
husband for her daughters. By looking these parts of the novel, it can be said that women must get
marry if they do not have any male relative to live with. For indicating the importance of that
keynote, the dialoge between Charlotte and Elizabeth can be given as an example. Charlotte says
to her friend that she will mary with Mr. Collins. Elizabeth gets shocked and she did not like that
idea. Charlotte said to Elizabeth that she does not want a romantic love relationship, she just want
to have a secure house with a husband. Her father has an appellation as “Sir” however he does not
have marriage portion for her daughter. These situation of them make the marrige as a salvation.
The other example can be the mother of the girls about the marriage. She always says to her
daughters to marry with a rich man who can support them. When Mr. Bingly moves there, she
wanted to be visit him at the first day with an aim of to show him her daughters. She always
mention about marriage and findind a husband to her daughters. Thus, the girls are grown up the
idea of marriage.
Elizabeth is the more rational character in the novel however, she have the same idea as her
mother. Firstly, she liked Mr. Wickham. She heard about him and also she knows that he is not so
rich. In my opinion, Mr. Wickham was the first love of her however it is not said exactly in the
novel. In addition to that, when she goes to Mr. Darcy's house, she thinks that to be a lady of that
house would be great. By looking at these events and situations, it can be said that Elizabeth is not
totally different than her sisters about marriage thoughts. However, it is clear that she thinks more
rational than her sisters about marriage.
In addition to that, marriage of women should be in appropriate ways as it is accepted in the
society. When Lydia escapes from home, Mr. Collins write a letter to Mr. Bennet. In that letter, it is
written that the situation of Lydia is worse than death of her. That expression is so rude that shows
to the reader about the thoughts of men for the women who escaped from home and marry
without permission of her family. That is not acceptable even in modern world however saying that
it is worse than her death vs not acceptable.
I will mention about the status of woman in the novel. Lydia escapes from home. After that, she
returns back to home as a marrried woman. She sits on the table in an arranged way as she sits
previous chair than her elder sisters because she is a married woman. However, she escapes from
home and married in an unappropriate way. It can be said that in 19th century marriage gives some
priorities to women in the society. In addition to that, when she enters in a community, she
introduce her as a wife of Mr. Wickham. That means, marriage gives to female social identity.
In Pride and Prejudice, the main aims of the girls is having a good marriage. However, in the first
sentence of the novel Jane Austen write a ironic sentence that give the message that is a man who
wants to have a good fortune, wants to have a wife. With that sentence, Jane Austen gives the idea
of the women at 19th century. To understand the society, that novel can show the reader many
aspects.
In addition to that, Pride and Prejudice indicates that drahoma of the woman is so important for
marriage. Mrs. Bennet had a good amount of drahoma. Due to that Mr. Bennet married with her,
probably. In some part of the novels, he realizes that however he does not accept that idea so he
thinks that when they get married she was beautiful. He is not rich so his daughters do not have
drahomas. Thus, he does not interfere his wife in her attitudes. She says that, my daughters should
find a rich husband to survive because of not having good drahomas.
To sum up, it can be said that Pride and Prejudice represents the women of 19th century and their
status in the society as a married woman. Pride and Prejudice can be accepted as a good novel for
understanding the lives of women due to written by a woman writer. There is a question in my
mind and that is if the writer was a man, could the novel change. My answer is yes because seeing
a clear portrait of female characters in that novel and male characters are not seem to me exactly
from real life especially Mr. Collins who seems more likely as a cartoon character. In addition to
that, the proposal of Mr. Darcy is also shows that the writer of the novel is a woman.

the role of women in Great Expectations and Crime and Punishment

In the classical novels, women, their representations and their roles reflect the real life at 19th
century. There are so many female characters in Great Expectations and Crime and Punishment
and in both novels there are various types of female characters.
In Great Expectations, the female characters are Mrs. Gragery, Miss Havisham, Estella and Biddy.
These female characters have different roles in that novel, however they have some similarities
also. Mrs. Gragery is a mother-like character. She always takes care for her husband and her
brother. She does the house works as cooking, washing and so on. She is proud of her selfsacrifice.
When someone says that she looks after her orphan brother which is a very difficult and
good behaviour, she perks from it. However, she sometimes behave in a bad attitude to her
brother and also her husband. When we observe Mrs. Gragery, we can say that she is the ideal
woman. Furthermore, we can say that she is not good at looking after a children in a good way. In
my opinion, she sometimes thinks that her brother and her husband ruins her life. Thus, she
behaves like that. In addition to that, she has not got her own children. It can be the possible
reason for her attitude to her brother.
The other female character is Biddy. She has some similarities with Mrs. Gragery however she
bahaves to people better that Mrs. Gragery. Thus, it can be said that she is the most perfect female
character in that novel. She shows to the reader the stereotyped woman in the society who is selfsacrifice,
apt, intelligent, gentle and amenable. At the end of the novel, we see the perfect
marriage of Biddy and Joe. They have that perfect marriage because of her characteristic features.
Miss. Havisham is the most problematic female character in that novel. She was left by her fiance
before her marriage. Thus, she begins to live as a living dead. She is a rich woman and her fiance
wanted to marry with her probably because of her money. By that event, novel gives a general
survey to the arranged marriages because of money. She hates men, so she tries to grow Estella as
a robot to break the heart of men who loves her. With Miss. Havisham, the novel gives the idea
that girls can be affected by their mothers. To explain it briefly, it can be said that Estella can be
affected from Miss. Havisham because she is the only woman that she can take as a role-model.
Estella does everything that Miss. Havisham teaches and says to her. Lastly, it can said that she
cannot be a character that is taken from real life because of her attitudes and her life is told
overblown in the novel.
Estella is the girl that is raised by a strange female. Thus, she is also strange. However, she is the
perfect representation of a daughter who takes her mother as a role-model. She always does
whatever Miss. Havisham says to her. She accepts everything that she teaches her. She is a created
character in that novel. However, at the end of the novel she realizes that Miss. Havisham shaped
her in a wrong way and she begins to taker her decisions with her mind and her own emotions.
When we read the novel, we observe all female characters from outside. There is not any emotions
of them and their inner lives. In some parts, these woman characters speak and say something
about their emotions however it is not as deep as the male characters as Pip and Joe. To sum up, it
can be said that, the representation of female characters is not so deep. The role of the female
characters in the novel is identical to the real life. The novel and their lives represent the realities
of that times.
In Crime and Punishment there are also so many female characters. They are Alyona, Lizaveta,
Dunya, Sonya and Pulheriya. These characters are different than the female charachters from
Great Expectations. They are more real and they are represented deeper. In some parts, we can
feel their emotions. However, it cannot be said that, we can see their inner world and emotions so
clear.
Alyona is the woman that Raskolnikov murdered. We do not know much about her but we are sure
about she behaves her sister in a bad attitude. We read that she sometimes beat her as Mrs.
Gragery in Great Expectations. Thus, it can be said that she is not a good character. She is a victim
of a crime, so the reader can forget her bad attitudes. Her death makes Raskolnikov a worse man
even he helps many people as looking after a old man, rescuing some children from fire and so on.
In the novel, Alyona represents the old, rich and bad attituded woman. However, the novel does
not gives many information about her and just focuses on death of her and the murderer of her.
Lizaveta is a kind of victim in that novel. Firstly, she is the victim of her sister and after that she is
the victim of murderer. In some parts, some people says good things about her, especially Sonya.
She is a friend of Sonya and she gives Gospel and the cross to her. She also fixes a dress for Sonya
and her sisters that shows she is a nice woman.
Dunya is the sister of Raskolnikov. She is the most ideal woman in that novel. She accepts to marry
with a man to have money for her mother and her brother even she does not love him. She is well
educated, intelligent and noble. Thus, some men want to marry with her. With that, the novel
shows to the reader that the ideal woman for marriage at that times. We see that she had some
bad manners from Svidrigaylov however she clears her name and she straightens up to gossip
about her morality. She resembles Biddy in some ways as being self-sacrifice. However, she does
more than Biddy to sacrifice herself for her brother and mother. At the end of the novel, she makes
up stories and hides the truth from her mother and sustain to her brother. By looking these
attitudes, it can be said that she lives for her mother and brother not for herself. She dedicated
herself to them. She is the most perfect and stereotyped female character in the novel.
Sonya dedicates herself to her family. She earns money for them from prostitution. She is not
accepted from society because of her job. Except her job and being not accepted, she resembles
Dunya. She also sacrifice herself to her family and for Raskolnikov. In some ways she resembles
Biddy because she tries to understand Raskolnikov as Biddy tries to understand Pip. These two
woman gives rational reasons to behaviour of these men. When Raskolnikov says about the
murder she says “What did you do to yourself?”. That means, she does not accuse him for the
crime. In Great Expectations, Biddy does not accuse Pip because of his shame of his family and life.
However, she says to Pip that is not good. In Crime and Punishment, Sonya says Raskolnikov that to
go and confess your crime afterwards you will be forgiven. In addition to that she leads her to be
religious. She always tries to make him believe in God and pray. In Great Expectations, Biddy
teaches Pip how to read some religious passages. Both women in these novels have a role as a
mother who shows a way to her children.
Pulheriya is the mother of Raskolnikov. She has a role as a good mother to her children. She always
thinks her children. She wants Raskolnikov to have a good education so she tries to send him
money by borrowing money from usurer that shows her sacrifice. She is always proud of her
children and she has great expectations from her son as being a very educated and intelligent man
after she reads his article on journal even she does not understand well. As a mother, she is well
enough. However, she cannot accept that her son can commit a crime. She always thinks that her
son is perfect as many mothers in the world as usual.
To sum up, both novels have female characters who reflects the structure of the society at 19th
century. In many classical novels, reader cannot go into the female characters inner world. Thus,
these two novels are well enough to understand the women in the society due to hear their voices
in some parts as being a part of some events. However, readers cannot hears their feelings directly
from their mouth. In 19th century, the role of woman can be explained very clearly in these novels.

marriages in Pride and Prejudice and Madame Bovary.

In Pride and Prejudice, there can be seen many married couples as Mr. Bennet and Mrs. Bennet,
Mr. Gardiner and Mrs. Gardiner, Charlotte and Mr. Colins. Mr. Bennet and Mrs. Bennet loved each
other at the first time before they had married. After time has passed, Mr. Bennet realized that he
does not love Mrs. Bennet anymore. However, he makes some jokes to his wife. He has the idea
that she is his wife and the mother of his daughters. Thus, he just accepted her with her status as a
wife and a mother. The other marriage in the novel is between Charlotte and Mr. Collins which has
no romance as the marriage of Bennets. She married with Mr. Collins to have a secure house. She
does not love her husband. Thus, she arranged their house for not to see each other a lot. She has
her own room to stay. In addition to that, she always make her husband to get involved in to the
gardening. Thus, he can be in the garden rahter than the house for many times. The last marriage
in the novel is the ideal marriage that is between Gardiners. In the novel, they can be seen as going
to the trips together and they give importance to each other ideas.
In Madam Bovary, the marriage between Charles and Emma have both differences and similarities
with the marriages it Pride and Prejudice. Their marriage is as Benets in having no romance. They
do not make jokes to each other. Emma does not love her husband however Charles loves her. As
time by time, she started to hate from her husband. She always sees the bad and negative sides of
her marriage and her husband. In Pride and Prejudice, women do not do that also the men. They
just accept everything as what they are. The similarities of the marriages of Emma and Charlotte

are having a status as a wife of a man, having a house and having their own places apart from their
husbands. Charlotte has her own room and Emma read and do mant other things without her
husband. Emma's marriage and Gardeners' marriage has similarities as asking each other about
their ideas on the point of view of Charles.
In the marriages, women and a men have a role as wives and husbands. In both novels, there is
not any ideal marriage except the marrvage of Gardeners. However, in the novel the marriage of
Gardeners is not much mentioned. Mrs. Bennet has her role as a mother of daughters. She always
thinks about her daughters and marrige of them. It can be said that, some women has a role as a
mther in their marriages. However, Emma Bovary does not have a role like that. Besides, she never
behave as a mother to her daughter. In fact, Emma Bovary is not a kind of woman who has a role in
the marriage. She always wants to be free to have a romantic affairs. The other women characters
in Pride and Prejudice accepted the reality that marriage must be rational and there can not be too
much romance in the marriage. In addition to that, Emma has love affairs without marriages that
can show that she is not a type of a woman who wants to be get married. The difference between
emma and other married women is desire to have romantic relationship.
In the marriages in both novels, one couple is more dominant that the other one. In Bennet's
marriage, Mrs. Bennet is more dominant than her husband. She wants something and her husband
does that thing. The same situation can be seen in the marriage of Bovarys. Emma wants many
things that her husband can do and her husband does. Being dominant gives them self confidence
and power. Thus, Emma can overreach her husband. However, Mrs. Bennet cannot do these kind
of things and she does not have power and self confidence. This is because, she just think about
the marriages of her daughters. She is a mother more than a woman. The opposite of that can be
said for Emma Bovary.

To sum up, in every marriages in both novels there can be similarities and differences just in some
ways. However, they are not totally same or totally different from each other. Emma is totally
different from other female characters. In Pride and Prejudice, women have nearly the same
keynote about the marriage. The role of the women in the marriage can be shaped with the
mentality of the characters and the lifes of the characters that they lived. For instance, Emma's
mother has died when she was a little girl. She has grown up in school and with her father. Mostly,
she reads books. The other female characters have their mother and they do not read so many
books. Having a mother when they are growing up makes them to get marry and be a wife of their
husband. Emma does not have a mother as a guide, because of that she accepts the books as a
guide for herself. In addition to that, Emma is more fanciful in comparision to other female
characters. She has many dreams about love and life. The other female characters do not have so
wide dreams as Emma. Because of these characteristic differences their roles in the marriage and
their marriages can be differed.

INSULIN RESISTANCE

INSULIN

Insulin is a kind of hormone that can be produced by the pancreas. Insulin is produced and then is released into the blood stream and is travelled all arount the body. Insulin plays a role at metabolism of carbohydrates, lipids and proteins. The other function of insulin is regulating the growth of the body cells. Also, insulin plays a role in helping the cells for using the blood glucose to conver energy.

INSULIN RESISTANCE

Insulin resistance is a condition that the body can not use properly the produces insulin. The causes of insulin resistance are genetic factors, the metabolic syndrome, obesity, pregnancy, infections, severe illnesses, stress and the steroid usage. At the insulin resistance condition, the cells of the body are resistant to the insulin's effects. Thus, the normal responce for insulin reduces.

Insulin resistance can develope the risks of prediabetes, type 2 diabetes and cardivascular diseases. When blood glucose levels are higher than normal however not high for detecting diabetes, it is called “prediabetes”.

The insulin resistance can be diagnosed with tests. Those tests can be done with measuring the level of insulin in the blood. The test which most accurately measures insulin resistance called the “euglycemic clamp”. According to the result of the tests, when prediabetes or metabolic syndrome can be indicated, mostly insulin resistance is also presents.

Diabetes and prediabetes can be detected with two kind of testes as “fasting glucose test” and “glucose tolerance test”.

FASTING GLUCOSE TEST

Befor the fasting glucose test, people do not eat anything for 8 hours. Thus, it can give reliable results in the mornings. Fasting glucose levels of 100 to 150 mg/dL are above normal but not high enough to be called diabetes. So, this can be prediabetes.

GLUCOSE TOLERANCE TEST

Glucose tolerance test measures the blood glucose. For making this test, people do not eat anything for at least 8 hours and 2 hours however they drink a seet liquid that is provided by a doctor. Blood glucose level between 140 and 199 mg/dL can indicate that having the insulin resistance and a risk for developing diabetes.

To sum up, being phsically active, making wise food choice and having the ideal weight can prevent and reverse insulin resistance and prediabetes. The Diabetes Prevention Programm (DPP) confirmed that if the people who are at risk of developing type 2 diabetes can be protected with losing weight with regular physical activity and diet that is low in fat and calories.

RESOURCES

Insulin and Prediabetes, Retrieved from,

http://diabetes.niddk.nih.gov/dm/pubs/insulinresistance/

Insulin Resistance, Retrieved from,

http://www.medicinenet.com/insulin_resistance/article.htm

REFUGEES

Countries select the refugees whom they can accept. The refugee identification is politically important. [1] Because,identifying as a refugee can eliminate many problems for people. If they are caught from police without having any papers about being refugee that means they are illegal coming people. After that, they are send to their country again that is not a good situation for them because of the strict administration of their country.

When people g to another country firstly they should ask for being a refugee to the ofice of United Nations. If United Nation accept them, they can be a refugee to any county that accepts refugees. On the other hand, some of them are not accepted as a refugee. In the film that is called as “For a Moment, Freedom”, both of these situations can be observed. In these cases, these people face with many difficulties as physical, economical and psychological problems which can be seen obviously in the film as for the man firing himself. The other people as the owners and the workers of the hotel do not behave in a bad way to the refugees.

Arendt have an idea about being thrown out of the humanity-being stateless deprives one of the essence of humanity. [2] In the film, at the bus two Turkish men beat two men who are not speaking Turkish and are people who want to be paper based refugee. They are behaved as not human. This case is out of humanity and makes people wanting power more. It turns everything as Darwin's rule as the most powerful can win.

The situation of these people is so bad in addition to that others make everything more difficult for them. However, humanitarianism is based on engaging other people in relationships of empathy and in this way demonstrating one's common humanity that is ethics. Thus, it depends on characters of people which can be shaped with education.

On the other hand, at the application steps if people get “no” as an answer, that is the worst situation. Thus, they are sent to their countries back. They try to leave their country because of bad situations as strict administration and war. If they have gone again to there, they can be killed in their countries. As a better situation, they can be imprisoned.

To sum up, the consequenses of being refugee is very destructive as physical, economical and psychological situation. At the beginning to go without papers need money. After that, they have severe trip to the country where they want to go firstly. And then, they need to make an application to be a refugee. They are in a countrythat they have not known. The waiting period for teh response of the application is the hardest part for their psychology. In addition to that, having their days in that country is also destructive for their psychology. In my opinion, countries do not have borders and if people want to go another country to live there, they should go there especially when there is a war in their country. People should have freedom to go everywhere else to live.

RESOURCES

[1] Feldman, Ilana. "Difficult Distinctions: Refugee Law, Humanitarian Practice, and

Political Identification in Gaza." Cultural Anthropology 22.1 (2007): 129-69.

[2] Ticktin, Miriam, 2006. “Where Ethics and Politics Meet: The Violence of

Humanitarianism in France.” American Ethnologist 33(1): 33-49.

For a moment, Freedom, Film.

BICARBONATE BUFFER SYSTEMS IN BLOOD AND LUNGS

Blood is the most important component in human body. Blood can transfer and carry many significant components from some places to other places. Many biochemical reactions occur into the blood. If there is biochemical reaction, there should be buffer that means a system capable of resisting changes in pH, consisting of a conjugate acid-base pair in which the ratio of proton aceptor to proton donor is near unity (Lehninger, 2008, G-2).

In the human respirotary systems, mixture of carbon dioxide (CO2) and bicarbonate ion (HCO3) are the significant components as a buffer. Carbon dioxide (CO2) forms carbonic acid (H2CO3) when it dissolves in water and work as an acid donor hydrogen ions (H+) when it is necessary. HCO3 is a base and it accepts hydrogen ions (H+) when there are over amount of hydrogen ions (H+). Thus, pH of blood can be determined with bicarbonate and carbon dioxide. This is called as “Bicarbonate Buffer System”.

The reaction is occured as:

CO2 + H2O <---> H2CO3 <---> (H+) + HCO3

(H2CO3 is Carbonic Acid and HCO3 is Bicarbonate)

the changes are occured as:

• If pH is too high, carbonic acid donates hydrogen ions (H+) and pH can decrease.
• If pH is too low, bicarbonate accepts hydrogen ions (H+) and pH can increase.

Lungs are alse significant for respirotory systems. Lungs have significant roles in regulating pH of blood on breathing. In every minute of the process of breathing, lungs take in CO2 and take off CO2, so they work as bicarbonate buffering.

To sum up, blood and lungs have signifcant roles in respirotory systems and they have functions as bicarbonate buffer that is so significant for human body. Because it has many functions that can be seen under the below.

1. It is one of the major buffering systems used to maintain the pH of mammalian blood.
2. It is used in the formation of acid in the lumen on the stomach.
3. It is used to neutralize the pH of the chyme leaving the stomach and entering the small intestine.

If a human have respirotory system without any problems that means these people are healty. However, if there is problem about buffering system or about lungs that means there is a serious health problem of the people.

RESOURCES

• Blood, Sweat, and Buffers:
  pH Regulation During Exercise, Retrieved from

http://www.chemistry.wustl.edu/~edudev/LabTutorials/Buffer/Buffer.html

• Nelson D.,Cox M., Lehninger Principles of Biochemistry, 5^th edition

TRANSNATIONAL CITIZENSHIP

Many people migrate to another countries as workers or for other reasons as students and so on. When they go these countries, they get papers as they are citizens of these countries. However, they face with many problems as it was seen at the film that is called, “Fear Eats Soul”. To eliminate these problems for transnational citizens, “democratizing the notion of citizenship via its denationalization.[1]” can be the solution.

In Turkey, the notion of citizenship can be seen in the context via the exclusion and assimilation of the different ethnic groups as Greeks, Armenians, Jews , Kurds, Arabs, Alevis and so on [2]. In my opinion, for these group of people who have different ethnics and language differences can have problems due to being transnational citizens. Trasnational citizens as Bulgarians in Turkey, Turkish people in Germany can not accepted into the society because of the nationalistic features of the country and the people who live there. To have perfectly shaped transnational citizenship, firstly nationalism should be decreased in the country. However, many countries do not want transnational citizens a lot so, they do not solve the problems about this thema.

Ayşe Parla's article gives information about migrants from Bulgaria who come to Turkey and they have Turkish ethnics [3]. For these kind of migrants, there is another rules that means there is discrimination citizens to citizens as a law. Turkey do not want these kind of migrants so they try to make migrants facing with many difficulties. It is done by Turkish authority. When it is taught that why it is done like that, the answer can be the nationalistic structure of Turkey.

Difficulties that are faced by migrants make them to rebel. For example, in Turkey Kurdish people are forced to speak Turkish and that makes them to rebel against the authority [4]. In my opinion, making forbidden of the minorities' language is not a good attitude of the authorities. That means, they do not give equal rights to their all citizens. Majority can speak their language freely however for minorities that is forbidden. It makes chaotic situations in the country. In addition to that, it is

not happened just in Turkey. It can be seen in other countries as Germany. However, in Germany minorities can live their own culture more freely. To give an brief example, in Germany it can be found a restaurant whose name is in Kurdish. However, in Turkey, there is no restaurant whose name is Kurdish. People can not open their own restaurant that has name from their own language. There are restrictions for the minorities.

In addition to that, Kurdish names can be problem in Turkey for newborn babies.Normally, citizens should have freedom to choose the name of their babies. According to Kirişçi's article, “ Reports of officials refusing to register Kurdish names for newborn babies until they were instructed to do so by court rulings favorable to complaints from the public.”[5] In Turkey, giving a Kurdish name to babies was banned, nowadays it is acceptable. And also, there were no Kurdish TV channel in Turkey. Now, there is a kurdish TV channel in Turkey which is an important step for Turkey to accept transnational citizens. However, it is not enough process. There should be improvements.

Also, in Kirişçi's article it says that “Article 301 of the Penal Code that continued to criminalize statements seemed offensive to “Turkishness” aggravated the back-sliding. This seriously undermined the gains made during earlier years in respect to promoting a culturally more plural and diverse Turkey.” [6] With these kind of articles as Article 301, people become more nationalistic and to accuse the people from minority in Turkey. Government try to accelerate the nationalist feelings of the people thus, people can not accept the minorities. That can be the cause of the problems for the transnational citizens in Turkey.

San-papiers who have no papers as citizen in France can be observed as an another example for transnational citizenship. In the film that is called “La Haine” that we saw them. They do not have many rights as the national citizens because in France citizenshp based on nations. San- papiers are discriminated based on their nations. In daily life, they are faced with many problems with the society in the public sphere. And also, they are faced with many difficulties as the laws as well. Government does not have any article that avoid transnational citizens to face with difficulties.

To sum up, for having transnational citizens in a country, the nationalistic feelings shoul not be very high. Becase, if they are too high, people can not accept the transnational citizens. Due to, migrants or people who have different ethnics can not be integrated to the country. For eliminating these kinds or problems, government can help with regulating the Articles about nationalism. To avoid from violating the transnational citizens, there may be some articles for providing the rights of the minorities and transnational citizens. It can be the solution for negative outcomes of the concept of transnational citizenship.

RESOURCES

[1] Kadıoğlu A., Denationalization of Citizenship? The Turkish Experience, 2007, Istanbul, p283.

[2] Kadıoğlu A., Denationalization of Citizenship? The Turkish Experience, 2007, Istanbul, p284.

[3] Parla A. and Danış D., Toplum ve Bilim, 2009, p13

[4] Kadıoğlu A., Denationalization of Citizenship? The Turkish Experience, 2007, Istanbul, p289.

[5] Kirişçi K., Mirage or Reality:Post-national Turkey and its implication for immigration, 2009, Istanbul, p14.

[6] Kirişçi K., Mirage or Reality:Post-national Turkey and its implication for immigration, 2009, Istanbul, p16.

FORMAL CITIZENSHIP AND SUBSTANTIVE CITIZENSHIP

There is two types of citizenship as formal and substantive. The substantive citizenship is a kind of citizenship that has many contents. On the other hand, formal citizenship is restricted. As a comparison substantive citizenship and formal citizenship, it can be said that substantive citizenship includes more features than formal citizenship.

In the concept of the substantive citizenship, citizens accept the content of the being citizenship and searching for the rights that based on being a citizenship. And also, these citizens want to have political belonging.

According to McNevin's article, Sans Papiers(without papers) who are a collective of irregular migrants in France have claims to entitlement mobilize multiple dimensions of political belonging and provide concept into transitions in political community, identity and practice [1]. To give a brief explanation, people want a widely defined concept of citizenship and having widely defined rights as a citizen.

When citizens do not have equal rights, they become violent. And they try to get their rights with their violent activities and propagandas. Women in Turkey who wear headscarfs can be a good example for that situation. They want to attend public sphere with their headscarfs as the women who do not wear headscarfs. They want the equal rights as going school and working at hospitals with their headscarfs. It can seen obviously and usually in Turkey. This is an example of substantive citizenship.

According to Holston, “the idea that this global peripheral urbanization produces new kinds of active citizens and citizenship contrasts sharply with the predictions of urban social and environmental catastrophe that have never been in short supply.” [2] To explain it briefly, the idea of substantive citizenship can help to create new kind of active citizens who try to do whatever they can do to get their rights. On the other hand, people who accept the concept of formal citizenship do not become active, they just accept whatever they have and do not try to take more than that they have as rights.

According to Lukose, “educational institutions are often understood to be key spaces for constituting modern public spheres and central to the production of citizens in modern nation-states.” [3] To explain briefly, educational institutions affect the concepts that occur in the brains of the people. And the basis of the political public can be shaped with the education thet is given at the educational instutions. In my opinion, for understanding all of the concepts about every themas, education is the most significant factor. Because, education can help people to understand well and evaluate the concepts. For the educated people, citizenship should be substantive with many rights as a human.

To give an example, in many countries generally university students make propagandas for having equal rights as citizens. For that, they become violent as the university students who wants to be accepted to the schools with their head scarfs. They always do porpagandas for that issue in Turkey.

To sum up, citizens accept that formal citizenship and then some of them get activated and they want to expand the facilities for the citizens. This wanting can be emerged by their educational background. And also, with the difficulties that they live which makes them violent to get the rights. In the concept of formal citizenship, everyone has the equal rights however they do not. Substantive citizenship always indicates that differences.

RESOURCES

[1] McNevin A., Political belonging in a neoliberal era: the struggle of the sans-papiers, 2006, Australia, p135

[2] Holston J., Insurgent Citizenship in an era of global urban peripheries, nd., Berkeley, p248.

[3] Lukose R., empty citizenship : protesting politics in the era of globalization, Pennslyvania, p506.

ALTER EGO

“Doppelganger” yani “alter ego” diye de bilinen kavram kişinin olmadığı fakat olmak istediği karakterdir. Yani, öteki “ben”idir. Türk Edebiyat'ında bazı romanlarda kimlik arayışı içinde olan bazı karakterlere ve onların alter egolarına rastlayabiliriz. Tam anlamıyla bir “alter ego” olmasa da, erken dönem edebiyat için karşılaşılabilecek örneklerinden biri Mizancı Mehmet Murad'ın Turfanda mı Turfa mı adlı kitabında baş karakterin, olmadığı ama olmak istediklerini ve yapmadığı ama yapmak istediklerini yazdığı günlüğüne “alter ego” adını koyması olabilir. Ardından, Saatleri Ayarlama Enstitüsü’ndeki Hayri İrdal ve Halit Ayarcı arasındaki ilişkiye bakarsak, burada da bir çiftlilik ve öteki ben kavramına rastlarız. Ve belki de, Hayri İrdal daha sonra birçok yazarın kahramanlarını oluşturmasında yardımcı olacaktır. Mesela, Yusuf Atılgan'ın Aylak Adam adlı kitabındaki C.'de, Anayurt Oteli'ndeki Zebercet karakterinde ve Oğuz Atay'ın Tutunamayanlar’ındaki Turgut Özben'de, Hayri İrdal'ın etkilerini görebiliriz. Doppelganger örneğine ise postmodern edebiyatçılarımızdan biri olan Orhan Pamuk'un Beyaz Kale ve Kara Kitap adlı romanlarında rastlayabiliriz.

1961 yılında basılmış olan Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Saatleri Ayarlama Enstitüsü’ndeki Hayri İrdal ve Halit Ayarcı arasında görülen ilişki, 1990 yılında yazılmış olan Orhan Pamuk'un Kara Kitap adlı romanındaki yazar Celal ile okuyucu Galip arasındaki ilişkiye oldukça benzemektedir. Yazımda, bu romanların karakterlerinin aralarındaki ilişkinin benzer ve farklı özelliklerinden bahsedeceğim. Ve bu ilişkilerin dayandığı temellerden bahsedeceğim. Bu ilişkileri, kitapta yer alan diğer karakterler ile olan ilişkileri ile kıyaslayacağım, özellikle de kadın karakteler ile.

Jale Parla'nın “Kara Kitap Neden Kara?” adlı makale'sinde belirttiği gibi Orhan Pamuk'un Beyaz Kale adlı kitabında kullandığı kimlik arayışı ve çiftlilik (Doppelganger), Kara Kitap'da başka şekillerde görülmüştür.[1] Genel olarak kitabın konusu, Galip'in kendisini terk eden karısı Rüya'yı ve aynı anda ortadan kaybolan Rüya'nın üvey abisi, Celal'i arayışıdır. Rüya'nın üvey abisi yani Celal ise bir gazetede köşe yazardır. Galip, her güne kesinlikle Celal'in köşe yazısını okuyarak başlar. İkisinin de aynı zamanda ortadan kaybolması üzerine Galip, Celal'in tüm köşe yazılarını baştan sona tekrardan okur çünkü Rüya'nın Celal'e kaçtığını düşünür, bu sebeple yazılardan ipuçları aramaya başlar. Ardından, Celal'in dairesine yerleşir, onun kıyafetlerini giyer ve hatta onun gözlüğünü takar. Bunun üzerine, onun köşe yazılarını yazmaya başlar. Tüm bunları yaparken Rüya'nın ve Celal'in kendisine şaka yaptığını düşünmektedir. Bir anda ortaya çıkacaklarına ve hepsinin bir şakadan ibaret olduğunu söyleyeceklerine inanmaktadır. Kitabın sonunda Celal'in ve Rüya'nın cinayette öldüğünü öğrenir.

Kara Kitap, alt metin ve üst metinden oluşan bir roman olduğu için bir de diğer boyuttan bakmak lazım. Buna göre, “Celal, yazar usta, Galip, yazar çırak, Rüya ise yaratıcılık mıdır?” diye sorar, Jale Parla makalesinde.[2] Romanın çok katmanlı yapısına bakarsak, bu soruya ben “evet” cevabını verebilirim. Celal'de, Galip'in Rüya'sı vardır. Galip, ikisini de kaybedip, ikisini de ararken ikisinin beraber olduğuna inanır. Ve ne zaman ki, Galip dönüşüm geçirip Celal olduğu zaman, okuruz ki Rüya ve Celal bir cinayete kurban gitmiş. Jale Parla, makalesinde Kara Kitap için, “Bir arayış döngüsü oluşturan her daire başka biriyle iç içe geçerken 'esrar' ve 'şehrin işaretleri' gibi sözcükler bu dairelerin ortak eksenlerini oluşturur. En dış dairede de Galip'in Rüya'yı arayışı bir detektif öyküsünün kurgusuna benzer. Bu arayış, bir diğeriyle, Galip'in aynı zamanda 'öteki' benliği ya da 'çiftili' olan Celal'i arayışıyla örtüşür. Celal'i arayış, birbirine geçen iki arayış döngüsü oluşturur: Şehirde dolaşır ve çeşitli ayinlerden geçerken Galip'in kişiliğinin çözülmesi ve paramparça olan benliğinin kendisine babalık edecek, onu doğuracak bir yazar arayışında ve bu yazar-babanın katlinde paradoksal bir biçimde de olsa, bütünleşmesi. Celal'e yakınlaşıp onun bakış açılarını benimsediği ölçüde Galip'in kişiliği bölünür ve bu bölünmüş kişilikler, edebi kişilikler de dahil, değişik maskeler olarak karşımıza çıkarlar.” der.[3] Bunu açıklamak gerekirse, kitap boyunca Galip bir arayış içindedir, kendi kimliğini ve ne olmak istediğini arar. Ve bu arayışında, kendini hayalinde koyduğu noktada Celal durmaktadır. Bu sebeple onu kendine bir idol olarak seçer ve bu da kendine bir baba figürü seçmesi demektir. Ve bu babayı ararken Galip, kendini bulur. Bu arayış, baba figürünün ölmesinin ardından, oğul ve babanın bütünleşmesi anlamına gelir. Bu bütünleşme, arayışa bir son verme ve kimlik arayışına ise bir çözümleme niteliği taşır.

Aralarındaki ilişkiye bakacak olursak bir çok farklı şekilde olduğunu görebiliriz. Bunlar, baba-oğul ilişkisi, usta-çırak ve yazar-okuyucu şeklindeki ilişkilerdir. Orhan Pamuk, bu ilişkileri bazı hikayelere yaptığı atıflar ile desteklemektedir. Atıf yapılan bu hikayeler, Hüsn ü Aşk, Simurg'un Hikayesi ve Binbir Gece Hikayeleri'nden oluşmaktadır. Şems i Tebrizi ve Mevlana arasındaki ilişkiye dayalı hikayeden de bahsetmektedir fakat diğer hikayelere yaptığı atıflardaki gibi direkt bir atıf olmamakla beraber kendi yorumlarını katmıştır, bu hikayeye. Ve tüm bunlar, Celal ve Galip arasındaki ilişkiyi daha rahat anlamaya yardımcı olan faktörlerdir.

Roman boyunca Galip ve Celal'in arasındaki ilişkileri nasıl gittiğini sıralarsak, birinci olarak okuyucu ve yazar arasındaki gibi bir ilişki olduğunu görürürüz, bunu Galip'in Celal'in yazılarını her gün okuduğuna dayandırabiliriz bu ilişkiyi. Ve sadece okumaz, her kısmını en ince detayına kadar bilir ve her okuduğu köşe yazısını saklar. Ardından Rüya'nın ve Celal'in ortadan kaybolması ile ipucu aramak için detaylı okumasıyla daha fazla destekleriz, ilişkinin bu seyrini.

Galip ve Celal'in arasındaki ilişkiye usta ve çırak arasındaki ilişkisi olarak bakarsak Galip'in, Celal'in yazılarını çok iyi bir şekilde düşünerek ve tartarak okuması olarak açıklanabilir. Galip ise makalelerinde kimi zaman bir yazarın nasıl olacağı hakkında bilgi vermektedir. Bazı zamanlarda ise, yazılarının nasıl daha fazla okunabileceği ve nasıl daha çok ilgi çekeceği hakkında bilgi verir. Galip ise bunları adeta bir baba öğüdüymüşcesine okuyup, düşüp aklında tartar. Bunları yaptıktan sonra, Celal'in yokluğunda gazetede Celal'in yerine geçerek yazmaya başlar. Celal'in yazıları gibi yazdığı için, Celal'in sadık okurlarından hiç biri onun yazmadığını anlamaz. Celal, bazı köşe yazılarında nasıl köşe yazarı olunacağını ders anlatır gibi anlatığını köşe yazılarında gördüğümüz gibi, burada anlatıldığı şekilde Galib'in de kendi yazılarını yazmaya kalkıştığını gördüğümüz için, ustası olan Celal'in çırağı rolüne bürünür, diyebiliriz.

Aralarındaki ilişkinin bir başka boyutunu, baba ve oğul arasındaki ilişki olarak incelersek, Galip'in Celal gibi olmak istemesine bakabiliriz tıpkı her küçük çocuğun babası gibi olmak istemesi gibi. Babasına özenen küçük çocuklar, babaları gibi giyinmek isterler ve bunu Galip'in Celal'in eşyalarını giydiği kısımlarda görmekteyiz. Galip, tıpkı bir oğulun babasının görüşlerini benimsediği gibi Celal'in görüşlerini de benimser. En sonunda ise, baba ve oğul arasındaki bu ilişki Celal'in ölümüyle beraber biter. Celal ölür çünkü artık Galip o olmak istemez, çünkü artık olmuştur. Ve aradığı kimliği bulmuştur.

Kara Kitap'ta gördüğümüz tek kadın karakter Rüya'dır. Aslında başka karakterler daha vardır ama Rüya kadar üstünde durulmaz, o karakterlerin. Rüya hakkında da pek bilgi verilmez, kitapta. Ya da hiç görünmez Rüya. Sadece saklanmak için gittiği Alaaddin'in dükkanında öldüğünü öğrendiği zaman Rüya'ya fiziksel olrak rastlıyoruz, romanda. Rüya, Galip'in kuzeni, çocukluk arkadaşı ve karısıdır. Galip'in ise üvey kız kardeşidir. Rüya, ortadan kaybolunca Galip onun Celal'e gittiğini düşünür. Burada bir kıskançlık vardır. Çünkü, Celal Galip'in olmak istediği bir erkektir. Ona kaçıp gitmesini de içten içe istemektedir. Bunu istemesi hem Celal'i görebilmek hem de kendisinin dahi hayranlık duyduğu birine kaçması karısının Galip açısından daha kabul edilebilir bir olaydır. Allegorik olarak bakarsak Rüya, “yazı yazmadaki yeteneği” simgeliyor. Galip'in “Rüya”sı ise Celal'de. Yani, Celal'de yazı yazma yeteneği var ve Galip onu istiyor. Bu sebeple Rüya'yı arayan Galip, Celal'i buluyor. Jale Parla bu konuda, “ 'Rüya'yı arayan Galip, Celal'i bulur ve öldürür, ama istemeden Rüya'yı da öldürmüş olur' diye kurulabilirse, aynı tümce, 'çırak mükemmeli ararken ustasını bulur ve onu öldürür, ama istemeden mükemmeli de öldürmüş olur', ya da 'gerçeği arayan adam, hayali bulur ve onu öldürür, ama istemeden gerçeği de öldürmüş olur.', ya da 'kimliğini arayan adam ikizini bulur ve onu öldürür, ama istemeden kendi benliğini de öldürmüş olur.' vb.” şeklinde düşüncelerini belirtmiştir.[4] Buradan yola çıkarak, kitapta tam net olarak verilmeyen ama okurun düşünmesine bırakılmış bir konu olan, Celal ve Rüya'nın katilinin kim olduğuna da değinilmiştir. Ben bir okuyucu olarak, kitabı okurken katilin Galip olduğunu düşünmedim çünkü temelde üst metini düşünerek okudum. Ardından, kitabın bu benzetmelerini öğrendiğim zaman, “evet, katil Galip.” diyebildim. Çünkü, Galip yazar kimliği ile Celal'in yerini alıyor. Fakat, Jale Parla'nın da belirtiği gibi mükemmeli arayan çırağın, ustasını öldürmesi ve istemeden mükemmeli de öldürdüğü kısmına tam olarak katılamıyorum. Çünkü, ustasını öldüren çırak ancak onu öldürerek geçebilir. Ve, onun yerine geçiyorsa zaten mükemmeli elde etmiştir, onu öldürmemiştir. Burada, Rüya ölmek yerine Galip'e geri dönse benim bakış açımla daha uygun olabilirdi. Fakat, kitabın sadece son üç gazete makalesini Galip yazdığı için, en az Celal kadar yazıp yazamadığına emin olamadığım için, Jale Parla'nın yorumunu daha çok kabul ediyorum.

Rüya'nın kitapta karakter olarak işlevlerinde bir diğeri ise, lise defterine aldığını not ile olur. Lise defterine, “İmtihanda Hüsn ü Aşk gelebilir.” yazar.[5] Jale Parla, “Hüsn ü Aşk'a yapılan göndermeler Galip-Celal ilişkisinin geliştirilmesinde çok açıktır.” şeklinde bir açıklama yapar. [6] Kitabı okurken Hüsn ü Aşk'ı okumuş ya da konusunu bilen bir okuyucu yapılan göndermeleri açık bir şekilde görebilirken, bu konuda pek bilgisi olmayan bir okuyucu, Rüya'nın defterine aldığı not ile bu göndermeleri anlayabilir. Bu açıdan, Rüya'nın romanda önemi büyüktür.

Genel olarak Galip ve Celal arasındaki ilişki Rüya'ya odaklıdır. Romanın tek kadın kahramanı olan Rüya bu sebep ile çok önemli görünse de aslında önemli olan alt metinde bir kadın değil, sadece yazma tutkusu, yazma yeteneği ya da yazma yaratıcılığıdır. Kitabın konusuna genel olarak baktığımız zaman, karısını seven ve onun üvey abisine kaçtığını düşünen bir koca figürü olarak görebiliriz, Galip'i. Bu konuda Jale Parla, Galip'i üst metine bakarak “ Galip, Rüya'yı kaybetme korkusuyla evliliklerindeki karşılıklı düş kırıklarına gözlerini kapayan, haksızlığa uğramış saf kocadır. Günümüzün erkeğidir o, nevrotik, iktidarsız, alıngan, sakar, güvensiz, kıskanç, aşık, mazoşist ve narsist.”, şeklinde tanımlar.[7] Aynı şekilde alt metinde de bakarsak, Galip yine kıskançtır çünkü Celal gibi yazmak ister fakat koca olarak yansıtılan kısknaçlığı ile aynı şekilde değildir, Celal'e duyduğu kıskançlık. Kıskanır ama kıskanmaktan fazla öykündüğü için Celal'e, bu kıskançlık tehlikeli değildir. Aslında, Rüya'yı da tehlikeli bir boyutta kıskanmaz Galip, hatta içten içe Rüya'nın Celal'e gitmiş olmasını kendisi ister. Çünkü, Galip'in hayranlık duyduğu bir insandır, Celal.

Romanı alt metin ve üst metin odaklı okursak, Rüya'nın aslında Galip ve Celal arasındaki ilişki için çok önemli bir faktör olduğu sonucuna varabiliriz. Rüya olmasaydı, ikisinin arasında bu ilişkiler olmazdı. Belki sadece, okur ve yazar arasındaki ilişkiyi görebilirdik. Ama o zaman, sadece köşe yazıları yazan bir gazeye yazarı ve okuyucudan ibaret bir romanla karşı karşıya kalırdık. Oysa, bu romanda karakterin değişimini gözlemliyoruz ve bu değişim için okur ve yazar arasındaki ilişkide okurun, yazar gibi olmak istemesini tetikleyen bir faktör bulunmalıdır. Ve bu faktör, Rüya'dır bu romanda yani yazma konusundaki yaratıcılıktır.

Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Saatleri Ayarlama Enstitüsü adlı kitabına bakacak olursak, orada da tıpkı Kara Kitap’taki gibi iki karakter arasındaki ilişkiyi görürüz. Bu kitapta da tıpkı Kara Kitap gibi alt metin ve üst metinden oluşmaktadır. Kitaba baktığımız zaman Hayri İrdal'ın biyografisidir. Ancak,

her kullanılan sembolün anlam içerdiğini düşünürsek aslında çok derin şeyler anlatılmaktadır romanda. Roman, '“Büyük Ümitler”, “Küçük Hakikatler”, “Sabaha Doğru”, “Her Mevsimin Bir Sonu Vardır” başlıkları altında dört bölümden oluşur. Bu bölümlerin her biri belli dönemleri ele almaktadır. Romanın birinci kısmı olan “Büyük Ümitler” Tanzimat öncesini ele alırken “Küçük Hakikatler” ve “Sabaha Doğru” bölümleri Tanzimat dönemini, son bölüm olan “Her Mevsimin Bir Sonu Vardır” ise Cumhuriyet döneminin başlarını ve devamını ele alır.' [8].

Romanın baş kahramanı Hayri İrdal ve kitabın ileri kısmlarında ortaya çıkan karakteri Halit Ayarcı arasında tıpkı Kara Kitap’taki Galip ve Celal arasındaki gibi bir ilişki vardır. Yani Halit Ayarcı olmasaydı, Hayri İrdal olmazdı ve aksi olan Hayri İrdal olmasaydı Halit Ayarcı olmazdı. Onların ilişkisini patron ve çalışan arasında olan ilişki ve baba ile oğul arasında olan ilişkiye benzetebiliriz.

Halit Ayarcı, Hayri İrdal'a iş verdiği için burada Halit'i iş veren, Hayri'yi çalışan olarak görebiliriz. Aralarındaki ilişkide ilk başta böyledir ve zamanla bu ilişkinin boyutu değişecektir. Bu düşünceyi kitaptaki şu kısım ile pekiştirebiliriz. “İçimde dünyanın en mesut hafifliği vardı. Halit Ayarcı geceki vaitlerini tutsun veya tutmasın, bana dürbünün bakılacak yerini göstermişti.” [9] , der Hayri İrdal. Hayri'nin, Halit hakkındaki bu düşüncesinden de anladığımız gibi onu kendine bir yol gösterici olarak benimsemiştir. Hayri'nin kitap boyunca ters giden işleri olmuştur hep ve bu sebeple ona yol gösteren Hayri'yi çok çabuk benimsemiştir. Onun vaatleri ile bir işe tutunup, bu işi geliştirip hayatını düzene sokacağına inanmaktadır.

Bu kısımda, Hayri ile Halit arasında kurtarılan ve kurtarıcı arasındaki gibi bir ilişki de görülmektedir. Ve bu ilişki boyutu patron ve çalışan ilişkisi ile eş zamanlı seyretmektedir. Hayri, Halit'ten çok umutludur ve onu düzensiz giden hayattından kurtaracağına inanmaktadır. Kitapta Hayri, Halit için “Ben ise her şeyi Halit Beyden beklediğim halde onu kırmaktan çekinmiyor, onunla devamlı kavga ediyordum.” [10], der. Buradan da anlayacağımız gibi Hayri kendisini tamamen kurtarıcısının yani Halit'in ellerine bırakmış ve her şeyi ondan beklemektedir. Ve onu kırmaya çekinmediğini belirtmesinden anladığımız üzere ona karşı şımarmaya başlamıştır. Ve burada aralarındaki ilişki boyut değiştirir.

İlişki, boyut değiştirip baba ve oğul arasındaki ilişkiye benzemeye başlamıştır. Değişimin bu yönde olacağının sinyallerini henüz kitapta Halit adlı bir karakteri görmeden alabilir dikkatli bir okuyucu. Hayri İrdal, mahkemeden sonra hastaneye sevk edilince oradaki doktor yani Dr. Ramiz, Hayri'ye hastalığının teşhisini koyar. “Evet! Hastalığınız anlaşıldı, dedi. Sizde tipik bi baba kompleksi var. babanızı beğenmemişsiniz. Bu o kadar mühim değil. Reşit olmak için belki de en kısa yoldur. Fakat siz daha mühim bir şey yapmışsınız.” [11] Doktor'un bu sözlerinden yola çıkarak Hayri İrdal'ın babasını beğenmediğini ve kendine başka bir baba aradığını düşünebiliriz tıpkı doktor Ramiz'in de düşündüğü gibi... Oysa, Hayri İrdal buna karşı çıkar ve bu konuda, “Onun üstüne başkasını aramak... hem zavallı adamın ölümünden şu kadar yıl sonra. Hem ben kendi annem değilim ki kendime başka bir baba seçeyim.” ,der. [12] Kitap boyunca zayıf ve çocuksu karakteri ile okuyucunun karşısına çıkan Hayri İrdal, kendine baba aramaktadır. Ve en sonunda, kendisine baba olarak Halit Ayarcı'yı seçer. Çünkü, Halit Ayarcı enstitüyi kurar ver başta Hayri'ye olmak üzere birçok insan iş verir. Ve, bu Hayri için bir baba figürüdür. Doktor Ramiz ile konuşmalarından babasının çocukları için pek bir şey yapamadığından bahsetmektedir. Bu sebeple, ona iş imkanı sağlan Halit Ayarcı, Hayri için yeni bir baba figürüdür.

Kitabın sonunda ise Halit Ayarcı'nın ölümü gerçekleşmektedir. Bu da, babasını kaybeden çocuğu yansıtır bize. Alt metinde bu karakterler tarihsel gelişim içinde dönemleri yansıtmaktadırlar. Hayri İrdal ise genelde tüm kitap boyunca pek değişiklik gösteren bir karakter değildir ve hep saf ve muhtaç bir karakter sergilemiştir. Yani Halit Ayarcı'nın tam tersidir, bu açıdan. Halit Ayarcı, güçlü ve kazanmayı seven biridir ve saf olmadığı gibi çok da uyanıktır.

Saatleri Ayarlama Enstitüsü’ndeki kadın kahramanlardan bahsetmek gerekirse çok ön planda değildirler. Bu kadın karakterler, Hayri İrdal'ın yakın derecede akrabaları yani karıları, kızları, annesi, halası ve aynı şekilde Halit Ayarcı'nın karısı ve yanlarında çalışan kadınlardan oluşmaktadır. Fakat, onlar romanda Halit Ayarcı ve Hayri İrdal kadar büyük bir role sahip değildirler. Bunun sebebi, Hayri'nin Doktor Ramiz'e çocukluğunu anlatırken annesinden pek bahsetmediğinden ve eşleri ile pek iletişim kuramadığından olabilir. Kendi kızıyla bile iletişimiz kuramayan bir adamdır, Hayri. Aralarında iletişim olmadığı için kitapta da pek yeri olmaz bu karakterlerin. Hayri ile Halit arasında olan bir kadın da bulunmadığı için romanda aralarındaki ilişki bir kadın sebebiyle üçgen şeklide olmaz, iki nokta arasında çizilen bir doğruyu şeklinde seyir gösterir.

Saatleri Ayarlama Enstitüsü'nde çok fazla olmasa da, diğer kadınlara kıyasla daha fazla bahsedilen kadın karakterler Selma ve Pakize'dir. Hayri İrdal, eşi Selma için rahatça “bir süs eşyası gibi” şeklinde benzetme yapar. Pakize ise sinemaya çok düşkündür ve sinemada izlediği karakterlerin hayatını yaşadığını zanneder. Bunun bir benzerini Kara Kitap'taki Rüya karakterinde de görebiliriz. Rüya, detektif romanlarına çok tutkundur. Aslında, Rüya da tıpkı galip gibi hayatından memnun değildir. O da bir kimlik arayışı içindedir, romanın tüm karakterleri gibi... Tüm gün dedektif romanlar okuması da belki hayatının sıkıcılığından kurtulmak içindir diye bir düşünce belirebilir okuyucunun aklında, ki bence yazar da bunu böyle düşündürtmek için yapmıştır. Ve, Rüya'nın evden kaçması ve kocasının kendini aramaya çalışacağını bildiğinden olabilir ve bunu bir detektif romanına benzetmiş olabilir. Bu açıdan bakınca Saatleri Ayarlama Enstitüsü'ndeki Pakize'ye benzemektedir. Pakize, gerçek hayattan izlediği sinemalar ile kaçarken Rüya, okuduğu detektif romanları ile kaçıyor. Tüm bunları, kitabın erkek karakterleri olan Hayri ve Galip'in okuyucuya yansıttıkları ile anlayabiliyoruz. Hiçbir şekilde bu kadın karakterlerin ağzından bir şeyler okuyamıyoruz, roman boyunca.

Saatleri Ayarlama Enstitüsü'nde Hayri İrdal ve Halit Ayarcı'nın ilişkisinin en önemli nesnesi “saatler”dir. Bunu, Kara Kitap'ın Rüya'sının simgesel anlamına benzetebiliriz. Rüya, yazma yeteneğini simgeler çünkü, ve ilişkinin bir ferdi değildir ama nesnesidir. Saatler de, Hayri ve Halit'in ilişkisinde rol oynayan en önemli nesnedir. Saat'in simgesel anlamı ise modernitedir. Fakat, Kara Kitap'taki Rüya gibi, bir karakterin diğerinden almak istediği bir nesne değildir, saatler. Sadece , bu iki karakteri ortak bir paydada toplar.

Kara Kitap'ın Galip'i ile Saatleri Ayarlama Enstitüsü’nün Hayri İrdal'ı birbirine benzemektedirler. Benzer yönleri ikisinin de olmak istediği bir karakterin yani bir doppelgangerlarının olmasıdır. Ve bu olmak istedikleri karaktere öykündükleri için onun gibi olmak isterler. Ama burada bir farklılıkları vardır. Galip, Celal gibi olmak ve onun gibi yazı yazmak için onun yazılarını derinlikli bir biçimde okur. Hayri ise, Halit gibi olmak için çok da çaba harcamaz. Çünkü, Hayri biraz boşlukta kalmış bir karakterdir Galip'e göre. İkisinin de bir ortak özelliği olan zayıf karakterler olmasıdır. Ve bu konuda da yine Galip, Hayri'ye kıyasla bir adım daha öne çıkar. Çünkü, Galip Rüya'yı arama sürecinde kendi kişiliğini de arar ve bu arayış esnasında değişimleri olur. Oysa, Hayri hep aynı şekilde seyreder. Galip, Hayri'ye kıyasla daha realist bir karakterdir. Hayri ise Galip'e kıyasla daha fantastik bir karakterdir. Detaylı bir okuma yapmayan herhangi bir okuyucu için Hayri şizofren bir karakter imajı çizebilir fakat Galip için bu söz konusu olmayabilir.

İkisinin en belirgin ortak özelliklerinden biri ise, hayalleri ile var olmalarıdır. İkisi de hayallerinde olanları yaşamak ve hayallerinde olanı olmak ister. Galip'in hayallerine roman boyunca pek çok yerde rastlarız fakat Hayri İrdal'ın hayallerini pek okuyamayız. Pişmanlıklarından ve olanları anlatış şeklinden nasıl hayalleri olduğunu az çok çıkarabiliriz, yalnızca. Kara Kitap'ın Galip'i, Saatleri Ayarlama Enstitüsü'nün Hayri'sine kıyasla daha karmaşık bir karakterdir fakat Hayri kendini daha karmaşık ifade eder. Çünkü, Hayri bir adım geriden topluma eleştirel baktığı için topluma tam anlamıyla adapte olamamış bir adamdır. Ailesini, çevresindekileri ve toplumu aslında oldukça eleştirel bir gözle gözlemler ve bu gözlemlemeleri sonucunda bir türlü kendinin nereye ait olduğunu bulamaz. Bu da ona bir sorun olur. Ayrıca, Hayri detaycı bir karakterdir, detaylara çok takılır. Galip öyledir fakat Hayri gibi de değildir. Galip'in takıldığı detaylar onun odaklandığı şeylerin detaylarıdır, Celal'in köşe yazıları, Rüya'nın okuduğu detektif romanları gibidir.

Olunmak istenilen karakterler açısından iki kitabın karakterini kıyaslarsak onların da benzer özellikleri bulunmaktadır. Kara Kitap'ın Celal'i ile Saatleri Ayarlama Enstitüsü’ndeki Halit Ayarcı'nın ortak özellikleri lider karizmasına sahip olamalarıdır ki, bu sebeple de romanın öykünülen kahramanları da olmuşlardır. Fakat, sahip oldukları bu lider karizmasını onlara kazandıran romanda onlara öykünen karakterlerdir. Bu karakterlere, onlarsız bakarsak lider karizmasına sahip karakterler diyemeyiz. Bu karakterler de, tıpkı diğer karakterler gibi kendilerinden memnun değillerdir ve kimlik arayışı içindedirler. Fakat, onlara öykünen karakterler kadar da boşluğa düşmüş ve tutunacak bir şey arayan karakterler de değillerdir. Kara Kitap'ın Celal'i, “kendimden her zamanki gibi memnun değildim, ama yazımdan ve hikayelerimden memnundum.” der. [13] Bu söyleminden de anladığımız gibi, Celal yaptığı işlerden oldukça memnundur ama kişisel özelliklerinden memnun değildir. Halit Ayarcı'nın ağzından buna benzer bir şey duymayız ama romanda yansıtılabildiği kadar hal ve tavırlarından yaptığı işten onun da Celal gibi memnun olduğunu anlayabiliriz.

Kara Kitap'ı ve Saatleri Ayarlama Enstitüsü romanlarındaki olunması istenilen karakterler yani Celal ve Halit olmadan düşünürsek, romanların derinliğini kaybedeceğini düşünebiliriz. Gerçi, saatleri ayarlama enstitüsü’nde başlarda Ahmet Zamani adlı bir karakter vardı ve o da ileriki kısımlarda karşımıza çıkan Halit Ayarcı gibi, Hayri'nin olmak istediği biridir. Dolayısıyla, Halit olmasaydı da roman olmazdı diyemeyiz. Fakat, Kara Kitap'ta Celal olmasaydı herhalde roman olamazdı. Tabi, bunda Hayri'nin Galip'e kıyasla fantastik bir karakter olmasına da bağlayabiliriz.

İki kitabı da detaylı okumuş bir okur olarak ben Kara Kitap'ta Celal olmasaydı, kitabın sadece sadık bir okur ve bir köşe yazarından ibaret düşünebilirdim. Oysa, Orhan Pamuk'un bu kitabında anlatığı “nasıl yazar olunur?” sorusuna bir cevap niteliğindedir. Dolayısıyla okur ve okuyucu arasında sadece okunulan köşe yazıları ile bir bağ kurulsaydı bunu vermek zor olabilir diye simgesel ya da fiziksel bir Rüya söz konusu olmuştur. Ve, Rüya bu iki kişiyi birbirine bağlayan tek faktördür.

Romanda, Celal olmasaydı Galip olabilirdi ama Galip olmasaydı Celal olmazdı. Çünkü, okuyucudur yazarı, yazar yapan gibi mesajlar vardır kitapta. Tüm bunlara ek olarak, Celal olmasaydı, Rüya herhangi başka bir yere kaçmış olacaktı. Bu da, romanı karısı tarafından terk edilen adamın karısını arayışına dönüştürecekti. Oysa, Celal'in varlığı ve Rüya'nın ona kaçışı Galip'in öykündüğü bir şey olmasıyla beraber derin anlamlar yükler, romana.

Saatleri Ayarlama Enstitüsü’nde ise Halit Ayarcı olmasa da bence kitap konu açısından aynı seyrini korurdu, ama anlamı oldukça değişirdi. Kitap boyunca, Hayri İrdal'ın ilginç yorumlarını, ilginç hayat hikayesini okuyan bir okur zaten onun bir alter egosunun olduğuna kitabın en başından yani Halit Ayarcı daha henüz ortaya çıkmamışken bile inanmaya başlayabilir. Tıpkı Kara Kitap 'daki gibi burada da Hayri İrdal olmasaydı Halit Ayarcı olamazdı ama Halit Ayarcı olmasaydı Hayri İrdal olabilirdi. Ve yine Kara Kitap'da olduğu gibi roman derinliğini kaybedebilirdi çünkü bu romandaki hemen hemen her karakter dönemin değişimi ile paralel olrak değişmektedir. Her karakterin aslında simgelediği bir şey vardır.

Bu iki kitabın karakterleri ve karakterlerin birbirleriyle ilişkisi açısından oldukça benzer olduğunu okurken anlayan detaylı okuma yapan bir okuyucu Kara Kitap'da birkaç yerde Saatleri Ayarlama Enstitüsü'ne de gönderme yapıldığını anlayabilir. Zaten, Galip'in Celal'in eşyalarını giyip onun yerine yazılar yazması ve onun yerine bir televizyon kanalından gelenler ile röportaj yapmasını yani tamamen bambaşka bir insan olduğunu görürürüz. Aynısını Hayri İrdal'da da görebiliriz. Galip, “Oysa, bir başkası olabilmek için, insan bütün gücünü kullanmalıydı.” der . Ve buna ekler, “ “Ben bir başkasıyım!” ”[14] der. Hayri'nin bu düşünceyi dile getirdiğini göremeyiz. Galip, farkındadır bir başkası olmak istediğinin, oysa Hayri değildir. Bu açıdan bakınca Hayri'yi, Galip'in prototipinin bir varyasyonu olarak düşünebiliriz.

Kara Kitap, Saatleri Ayarlama Enstitüsü'ne kıyasla daha karmaşık bir metindir. Öte yandan, konu olarak ve olayların ilerleyişi olarak daha basittir. Kara Kitap'ta detaylı bir okuma yapıldığı zaman bazı yerlerde karakterin neler yapabileceğinin önceden ipuçları verilmiştir. Örneğin; Galip, Celal'in kıyafetlerini giyip, onun yerine geçtiğini düşünecektir. Bunun olmasından çok daha öncelerde kitapta “Daha veciz konuşmayı seven bir dükkan sahibi, müşterilerinin bir elbiseyi değil, aslında bir hayali satı aldıklarını açıklamış. O elbiseyi giyen “ötekiler” gibi olabilme hayaliymiş satın almak istedikleri.”[15] şeklinde bir yorum yazar. Burada, dikkatli bir okuyucu, öteki olmak için onun kıyafetlerini giyebileceğinin tahminini yürütebilir. Oysa, Saatleri Ayarlama Enstitüsü'nde bu gibi ipuçlarına rastlanmaz.

İki kitapta da, insanların bir öteki olmak istediğini vurgulayan noktalara oldukça rastlarız ki zaten başka karakterler bile başkası olmak istiyor. İki kitap da bu başkası olmak isteğine en çarpıcı örnek olarak sinemayı gösteriyor. Kara Kitap'da, “Batı'dan kutu kutu getirilen, sinemalarda saatlerce oynatılan o lanet olası filmler yüzünden sokaktaki insanlarımızın jestleri saflığını kaybetmeye başlamış. Açık seçik fark edilmeyen bir hızla, insanlarımız kendi hareketlerini bir yana bırakıp, başka insanların hareketlerini benimsemeye, taklit etmeye başlamışlar.” , der heykel ustası'nın oğlu. [16] Ve bunun benzerini, Hayri İrdal'ın karısında da görmekteyiz. O da, izlediği filmin etkisiyle, sanki filmin karakteriymişcesine davranımaya başlar. Tanpınar bu kısmı, oldukça espirili bir dille anlatmıştır, Pamuk'da ise oldukça ciddi bir anlatımı vardır, günümüzde de çokça görülen artık sorun olmaktan çıkıp olağan hale gelen bu durumun.

Ve, iki kitabın bir diğer ortak özelliği ve Galip-Celal, Hayri-Halit ilişkilerini geliştiren benzerlik ise yüzlerdeki anlam ve onu çözen karakterlerdir ya da daha doğrusu onu diğer karakterin bunu çözdüğünü düşünen karakterlerdir. Galip, Celal'in kendi yüzündeki harfleri okuyup onlardan bir anlam çıkardığını düşünür. Bu anlam sayesinde ona köşe yazılarında ipuçları verdiğini düşnür. Galip'in insan yüzleri hakkında “ Bir fotoğraftan, bir insanın yüz ifadesinin saklandığı bir belgeden daha anlamlı, daha doyurucu, daha meraklı ne olabilir ki?” şeklinde bir düşüncesi vardır. [17] Bunun benzerini Saatleri Ayarlama Enstitüsü'nde de görebiliriz. Hayri İrdal, “Demek o da anlamıştı. Zaten ben kaderimin yüzümde yazılı olduğunu artık biliyordum. Şunu da söyleyeyim ki, Halit Ayarcı hiç de başkaları gibi kılık kıyafetimi saymamış, sadece yüzüme bakmıştı.”, der. [18] Hayri'de tıpkı Galip gibi yüzünden Halit'in anlamlar çıkardığına inanmaktadır. Galip'in ve Hayri'nin, Celal ve Halit ile olan ilişkilerini yüz imgesine de dayandırabiliriz. Aralarındaki ilişkinin oluşmasına bir temel oluşturur, yüzlerindeki anlamı çözüyor olmaları. Çünkü, insanın yüzü ve yüzünün derinliklerini gören bir insan onun en mahremine kadar inebilecek bir insandır. Ve bu, aralarındaki ilişkiyi oldukça sıkı bir hale getirir.

Sonuç olarak, bu iki kitabın ve karakterlerin benzerlikleri oldukça fazladır. Özellikle, her iki kitaba da karakterler arasındaki ilişki açısından bakarsak oldukça benzerdirler. Ayrıca, bu iki romanın bazı kısımlarında aynı şeylerden bahsedildiğini ve aynı şeylerin eleştirildiğini de görebiliriz. İki kitapta da, çift anlamlılık ya da daha fazla anlam içerme durumu vardır yani anlatılan bir şey başka anlamlar da içerebilir ya da betimlenen bir nesne için de aynı şey geçerlidir. Bu kadar benzerlikle beraber farkları da oldukça fazladır, mesela Saatleri Ayarlama Enstitüsü'nde hiciv ile oldukça sık karşılaşmaktayızdır, hatta sonlara doğru da gittikçe artar. İki kitabın paralel bir şekilde okunması, kitapların içerdiği anlamları daha rahat görmek ve daha rahat anlamak için efektif bir yöntem olabilir.

KAYNAKLAR

[1] Parla J., Kara Kitap Neden Kara?, s.102

[2] Parla J., Kara Kitap Neden Kara?, s.103

[3] Parla J., Kara Kitap Neden Kara?, s.104

[4] Parla J., Kara Kitap Neden Kara?, s.105

[5] Pamuk O., Kara Kitap, İletişim Yayınları, Temmuz 2010, İstanbul, s.53

[6] Parla J., Kara Kitap Neden Kara?, s.105

[7] Parla J., Kara Kitap Neden Kara?, s.105

[8]Aldanmış bir muvakkit:Halit Ayarcı,

24 Ocak 2011 tarihinde https://kalemzede2.wordpress.com/2010/07/25/aldanmis-bir-muvakkit-halit-ayarci/ 'den alıntılanmıştır.

[9] Tanpınar A.H., Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Dergah Yayınları, Eylül 2009, İstanbul, s.221

[10] Tanpınar A.H., Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Dergah Yayınları, Eylül 2009, İstanbul, s.284

[11] Tanpınar A.H., Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Dergah Yayınları, Eylül 2009, İstanbul, s.107

[12] Tanpınar A.H., Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Dergah Yayınları, Eylül 2009, İstanbul, s.111

[13] Pamuk O., Kara Kitap, İletişim Yayınları, Temmuz 2010, İstanbul, s.114

[14] Pamuk O., Kara Kitap, İletişim Yayınları, Temmuz 2010, İstanbul, s. 220

[15] Pamuk O., Kara Kitap, İletişim Yayınları, Temmuz 2010, İstanbul, s.66

[16] Pamuk O., Kara Kitap, İletişim Yayınları, Temmuz 2010, İstanbul, s.68

[17] Pamuk O., Kara Kitap, İletişim Yayınları, Temmuz 2010, İstanbul, s.274

[18] Tanpınar A.H., Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Dergah Yayınları, Eylül 2009, İstanbul, s.191